Nước chè xanh xứ Nghệ

Mời bác Hải, bác Chung xuống uống nước. Mời chú Hạnh o Thương lên uống nước... Đó là tiếng mời nước của người dân quê tôi.

Rú Noòng là tên một quả đồi, làng tôi sinh sống bên sườn đồi này, cách đó không xa là dòng sông Lam xanh biếc. Làng tôi, trong vườn nhà nào cũng trồng rất nhiều chè. Nhưng cái lệ mời uống nước chè thì không biết xuất hiện từ lúc nào. Kí ức tuổi thơ tôi gắn liền với những trưa hè oi ả, những đợt gió lào thổi về làm cho không khí ở đây càng thêm oi bức. Trưa nay mẹ bảo: Ăn cơm xong con đi mời nước. Xong bữa trưa tôi lăng xăng chạy từ cổng nhà này đến cổng nhà khác mời bà con chòm xóm đến uống nước. Thường thì tôi chỉ đứng ngoài cổng hoặc đứng ở bờ rào gọi to: Mời bác Hải bác Chung sang uống nước. Nghe được rồi thì người nhà lên tiếng "ơi” rồi tôi lại đi sang nhà khác, chỉ một lúc là tôi đã hoàn thành xong công việc mẹ giao. Người dân quê tôi thật thà chất phác, họ chẳng câu nệ khách sáo gì nên trẻ con thay bố mẹ đi mời nước cũng chẳng hề hấn gì. Cứ được mời là họ đến, thậm chí không mời mà đi ngang qua ngõ thấy hội chè vui, ai cũng muốn ghé vào. Ngồi vào uống chè, chẳng ai chỉ xơi một đọi nước (đọi giống như chiếc bát ăn cơm), mà có người còn xơi tới 5 -6 đọi, chuyện trò râm ran cả ngõ...

Nước chè xanh được nấu bằng hai cách. Cách thứ nhất gọi là nấu chè: chè xanh được lấy từ ngoài vườn hoặc mua ở chợ về đem rửa sạch cho vào nồi, đổ nước vào cao hơn chè một chút rồi bắc lên nồi nấu, đến khi sôi được một lúc thi tắt lửa chỉ để than hồng trong bếp. Cách thứ hai gọi là om chè: Chè xanh được rửa sạch cho vào ấm tích, đổ nước sôi vào rồi đem vùi vào thúng trấu độ khoảng 1 tiếng thì chín. Củi đun nước chè thì không dùng gỗ bạch đàn vì loại củi này khi đun lên chè sẽ mất mùi thơm và rất khó uống. Nước đun chè ở đây được lấy từ chiếc giếng thơi trong vắt đầu vườn. Chẳng biết đất sỏi đá làng tôi chứa đựng những gì trong lòng nó mà nước chè có vị rất ngon và vị thơm riêng biệt hơn hẳn ở những vùng khác.

Giờ cả gia đình đã chuyển ra sinh sống ở Hà Nội nhiều năm, nhưng mỗi lần về quê, món quà không thể thiếu của mẹ tôi luôn là những bó lá chè tươi rói hái từ vườn xứ Nghệ. Chỉ có điều, chè xanh nấu bằng nước máy nên cho dù có nấu hoặc ủ kỹ mấy vẫn thấy nó nhàn nhạt, không có vị ngọt ngái, đậm đà... như đọi chè ở quê nhà. Hôm nay, nhân ngồi uống một cốc trà xanh quán cóc với chúng bạn, tâm trí tôi lại nhớ về những tháng năm tuổi thơ, những ngày hè oi ả, tiếng võng ai ru con kẽo kẹt ơi hời... Thương lắm dáng lưng còng, đôi tay gầy guộc vẫn hái chè của nội, nhớ da diết Rú Nòong với những đọi chè xanh đến nao lòng...