Nghệ An: Săn dế mùa lũ

Đến hẹn lại lên! Cứ mỗi mùa lũ về cũng là lúc báo hiệu một mùa dế đã đến. Và, trong hơn 1 tháng qua mưa lũ đã liên tiếp xẩy ra tại Nghệ An khiến cho nhiều vùng bị ngập úng và cô lập kéo dài. Tuy nhiên, nước lũ không thể ngập được các bãi bồi cao ở khu vực ven sông Lam, đó là nơi lý tưởng để dế đào hang, xây tổ và sản sinh rất nhiều. Người dân nơi đây sau một thời gian dài chống chọi với mưa lũ đã có chút thời gian để săn tìm dế mèn cải thiện bữa ăn...

Đến hẹn lại lên

Vùng đất ven sông Lam kéo dài qua nhiều huyện như Thanh Chương, Nam Đàn, Hưng Nguyên, TP Vinh... là vùng đất rất “nhạy cảm” với mưa lũ. Hễ mưa là ngập. Năm nay lũ về sớm, mới tháng 6 mà người dân ven sông Lam đã phải oằn mình chống chọi với những cơn đại hồng thủy triền miên, có lẽ cũng vì lẽ đó mà cuộc sống của người dân nơi đây trở nên tất bật, hối hả và khắc khổ hơn hẳn so với các vùng lân cận. Cũng đúng thôi khi mà người dân lúc nào cũng thường trực với nỗi ám ảnh ngập lụt.

Xã Hưng Long, Hưng Xuân và Hưng Lĩnh (huyện Hưng Nguyên) là các xã nằm ven sông Lam, trong những ngày qua mưa lũ làm ngập khắp nơi, hầu hết hoa màu, nhà cửa ở ngoài đê đều bị ngập chìm trong biển nước. May mắn thay, những ngày gần đây nước đã bắt đầu rút và người dân cũng đã thu hoạch “chạy lũ” xong lúa và hoa màu nên có chút thời gian rảnh rỗi để làm việc khác.

Trong một ngày đầu tháng 10, chúng tôi đi dọc theo triền đê Tả Lam và được chứng kiến hàng trăm người dân từ già cho tới trẻ, người chiếc chậu rửa bát, kẻ can nhựa, cái ấm, mang dao, cuốc, thuổng... đi săn dế. Anh bạn đồng nghiệp bảo, ở các xã này nhà nhà người ta đi săn dế được nhiều lắm.

Chiến lợi phẩm- ảnh N.A

Là ngày nghỉ chủ nhật, nhập đoàn với nhóm gồm 5 người già có trẻ có, chúng tôi đi về phía bãi bồi ven sông Lam. Thấp thoáng xa xa một mô đất lớn, cao mà nước lũ mấy tuần vừa qua không thể gây ngập, theo người dân “sành” thì đó là những mô đất đó có nhiều dế, vùng đất bãi bồi ven sông Lam này năm nào vào dịp tháng 9, 10 dế bắt đầu làm tổ sinh sản cho nên nhiều lắm, có ổ có đến vài con dế.

Theo ông Phạm Văn Hiền, ở xóm 12, xã Hưng Long: “Dế năm nào cũng có, tuy nhiên nhiều hay ít lại phụ thuộc vào thời tiết, năm nào mưa lụt nhiều và có nhiều sương mù là năm đó dế lên hang nhiều. Năm nay khu vực các bãi bồi ven sông Lam xuất hiện nhiều dế vì lũ nhiều, nước ngập những chỗ trũng nên có gò đất nào cao nước không ngập tới là dế tập trung lên đó đào hang”.

Theo chân ông Hiền, chúng tôi xắn quần lội qua chỗ trũng nước ngang đầu gối tiếp cận mô đất cao, trước mặt chúng tôi xuất hiện hàng loạt hang dế với những chiếc lỗ còn mới, mùi đất còn thoang thoảng. Thấp thoáng trong các hang có những chú dế vừa ngoi đầu lên như thể đang chuẩn bị đi kiếm ăn gặp bóng người nó vội chui lọt xuống hang. Và dĩ nhiên, những chú dế này đã bị bắt ngay sau đó khi chúng tôi múc nước đổ liên tục. Nước được đổ đầy hang, rút hết rồi lại múc đổ cho tới khi những chú dế trong hang sặc, ngột nước là tự nó từ từ chui ra. Trong chốc lát những chú dế mùa lũ non, béo được vặt cánh bỏ vào giỏ.

Đặc sản không dễ kiếm

Một tốp săn dế bắt đầu ra đồng - ảnh N.A

Theo tìm hiểu của PV, tuy dế khá nhiều nhưng để săn được khoảng vài kg dế không phải là chuyện đơn giản. Nửa ngày trời săn dế thì 1 người dân cũng chỉ kiếm được từ 5 lạng – 1kg dế. Và, đây là món ăn rất ngon, khá lạ lẫm đối với nhiều người dân ở các khu vực khác nên được xem là món đặc sản mà mỗi năm cũng chỉ có 1 mùa. Vì vậy, hầu hết dế được săn về đều chỉ dùng cho bữa ăn gia đình chứ ít khi “gia chủ” chịu bán cho người khác dù giá cả nhiều người dạm mưa khá cao.

Một người dân ở TP Vinh khi đi qua khu vực đường đê Tả Lam có ý định nán lại để hỏi mua dế với giá khá cao (200.000 đồng/kg) nhưng người dân săn dế không chịu bán cho đành ngậm ngùi lên xe ra về. May mắn hơn là anh Nguyễn Duy, sau một lúc năn nỉ đã được một người dân bán cho 40 con dế với giá 80.000 đồng. “Mấy hôm mưa lũ nghe bạn bè nói ở Hưng Nguyên người dân bắt được nhiều dế nên tôi đánh xe lên mua về ăn thử. Không ngờ lại khó mua và giá cả cũng đắt nữa, nhưng nghe nói dế này rất ngon nên cũng cố nải nỉ mua về ăn thử xem thế nào” – Anh Duy phấn khởi nói.

Theo người dân thì làm thịt nó rất đơn giản: Dế chỉ cần vặt cánh xong, ngắt phần đuôi dế để lôi hết phân dế ra, rửa sạch. Sau đó, cho gia vị vào ướp dế khoảng 15 phút, cho dầu ăn vào chảo chống dính đun sôi rồi đổ dế vào chiên lên cho dế ngả màu vàng và thật giòn là vớt ra đĩa, thêm ít lá chanh thái nhỏ, hạt tiêu...là có thể thưởng thức được món “đặc sản” này.

Săn dế - ảnh N.A

Một chú dế đang lấp ló trong hang- ảnh N.A

Dế chiên giòn - món đặc sản không dễ kiếm- ảnh N.A